Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Syedra Antik Kenti’ndeki Geleceğe Miras Projesi kapsamında yürütülen çalışmalarla MS 5-6. yüzyıla tarihlenen zeytinyağı işliğinin restorasyonunu tamamladıklarını duyurdu. Bakanlık açıklamasına göre işlik yeniden ayağa kaldırıldı ve ziyaretçilere açılmaya hazır hale getirildi.
Restorasyonu tamamlanan işlik, antik kentin güneybatı caddesinde yer alıyor. Yapıda ezme taşları, pres sistemi ve sıvı ayrıştırma bölmeleri gibi üretim teknolojisini gösteren mimari düzenlemeler korunarak gün yüzüne çıkarıldı.
“Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Syedra Antik Kenti’nde yürüttüğümüz çalışmalarla, MS 5-6. yüzyıla tarihlenen zeytinyağı işliğinin restorasyonunu tamamlayarak yeniden ayağa kaldırdık.” dedi Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı.
Kazı çalışmalarında kent genelinde çok sayıda zeytin işliği tespit edildi. Uzman ekipler, işliklerde bulunan ezme taşları ve pres düzenekleri ile sıvı ayrıştırma bölümlerinin, antik dönemde zeytinyağı üretiminin bütün aşamalarını ortaya koyduğunu belirledi.
Güneybatı caddesindeki işlik özellikle kırılma evresinden yağın toplanmasına kadar uzanan üretim sürecini kalıntılar üzerinden izlenebilir biçimde gösteriyor. Arkeolojik buluntular, antik çağda zeytinyağının beslenmenin yanı sıra aydınlatma, tıp, temizlik ve dinsel ritüellerde de kullanıldığını destekliyor.
Kaynak metne göre kazılarda gün yüzüne çıkan bu işliklerden biri 2024 kazılarında bulundu. Restorasyon çalışmaları 2025 yılında tamamlandı ve yapı, kentteki zeytinyağı üretim prensibini ortaya koyan örneklerden biri olarak koruma altına alındı.
Restorasyon dönemi boyunca konservasyon ve mimari onarım çalışmaları yapıldı, ezme taşları ile pres mekanizmalarının özgün düzenine sadık kalındı. Yapının sunumu, ziyaretçilerin üretim sürecini adım adım görmesine imkan verecek şekilde düzenlendi.
Bakan Ersoy’ün paylaşımında verilen bilgiler, çalışmanın sadece tek bir yapının onarımından ibaret olmadığını gösteriyor; proje, antik kentin ekonomik ve teknoloji tarihine ışık tutan kapsamlı bir müdahale kapsamında yürütüldü. Bu müdahale, hem arkeolojik verinin korunmasını hem de yerel ve ulusal tarih bilincinin güçlendirilmesini amaçlıyor.
Ersoy paylaşımında ayrıca restorasyon sürecine katkı veren kurum ve kişilere teşekkür etti. Bakanın ifadesine göre çalışmada Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, kazı ekibi ve bilim insanları ile diğer katkı sunan paydaşlar rol aldı.
Syedra’da ortaya çıkan işlikler, bölgedeki zeytinyağı üretim tekniklerinin çeşitliliğini ve sürekliliğini gösteriyor. Ezme taşları, pres sistemi ve sıvı ayrıştırma bölmeleri, arkeologlara üretimin hangi aşamalardan geçtiği konusunda somut veri sağlıyor. Bu bulgular, antik dönemin ekonomik altyapısı ve günlük yaşam pratikleri hakkında da çıkarımlar yapılmasına olanak tanıyor.
Restorasyonun tamamlanması, yerel turizme katkı potansiyeli taşıyor. Korunan ve sergilenen işlik, ziyaretçilere antik dönemde zeytinyağı üretiminin teknik ayrıntılarını aktaran bir müze öğesi işlevi görecek şekilde düzenlendi. Bu tür yapılar, kültürel mirasın somut hale gelmesi ve ziyaretçi deneyiminin zenginleşmesi açısından önem taşıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi, Syedra örneğinde olduğu gibi arkeolojik veriyi bilimsel yöntemlerle korumayı, restorasyonla birlikte sergileme imkanı yaratmayı hedefliyor. Bakan Ersoy’ün açıklamasında yer alan kararlılık vurgusu, benzer çalışmalara devam edileceğine işaret ediyor.
Syedra Antik Kenti’ndeki zeytinyağı işliği restorasyonunun tamamlanması, bölgede sürdürülen kazı ve restorasyon çalışmalarının somut bir sonucu olarak kayda geçti. Restorasyonun ayrıntıları ve yapının ziyarete açılma takvimiyle ilgili ek bilgiler yetkili kurumlarca paylaşılacak.
Haber kaynağı: Dünya Haber Merkezi