Bavul ticareti tersine döndü ve yıllar önce Türkiye’den alışveriş yaparak ülkelerine dönen Rus turistlerin alışkanlıkları tamamen değişti.
Türkiye’de temel gıdadan tekstile kadar birçok ürünün pahalı hale gelmesi, burada yaşayan ve tatil için gelen yabancıların da alışveriş tercihlerini etkiliyor. Artık Ruslar, bavullarını Türkiye’de doldurmak yerine boş valizlerle ülkelerine gidiyor, ihtiyaç duydukları ürünleri Rusya’dan Türkiye’ye getiriyor.
1990’lı yıllarda özellikle Rus turistlerin Türkiye’den tekstil, gıda ve hediyelik ürünler alarak yaptığı “bavul ticareti” uzun süredir eski cazibesini yitirmiş durumda. Bugün gelinen noktada tablo tamamen tersine döndü. Et ürünlerinden süt ürünlerine, kozmetikten elektronik küçük ev aletlerine kadar pek çok temel ihtiyaç, Rusya’da Türkiye’ye kıyasla yüzde 30-40 daha ucuz fiyatlarla bulunabiliyor.
Fiyat karşılaştırmaları bu farkı açıkça ortaya koyuyor. Rusya’da 88 TL’ye satılan süt reçeli Türkiye’de yaklaşık 300 TL’ye alıcı buluyor. 200 gram havyarın fiyatı Rusya’da 660 TL iken, aynı ürün Türkiye’de 1.000 TL’nin üzerine çıkıyor. 330 gram salam Rusya’da 130 TL civarında satılırken, Türkiye’de 200 TL’den başlayan fiyatlarla raflarda yer alıyor. 500 gram kahve Rusya’da 501 TL iken, Türkiye’de 1.300 TL seviyesine ulaşmış durumda.
Somon fümenin 150 gramı Rusya’da 221 TL, Türkiye’de ise 300 TL’ye satılıyor. Kozmetik ürünlerinde de benzer bir tablo görülüyor. Örneğin bir yüz serumu Rusya’da 240 TL’ye bulunabilirken, Türkiye’de 500 TL’den başlayan fiyatlarla satışa sunuluyor. Bu farklar, özellikle uzun süre Türkiye’de yaşayan Rus vatandaşlarını alışveriş stratejilerini değiştirmeye yöneltiyor.
Genel yaşam giderleri açısından da Rusya, Türkiye’ye kıyasla daha ekonomik bir görünüm sergiliyor. Rusya’da bir kilo pirinç 39 TL, 10’lu yumurta 38 TL, bir kilo elma 50 TL civarında. Ortalama kiralar yaklaşık 14 bin TL seviyesinde. Toplu taşımada tek biniş 20 TL, bir bardak cappuccino 85 TL, bir litre benzin 23 TL, bir Big Mac menü ise 182 TL olarak hesaplanıyor. Bu rakamlar, günlük yaşam maliyetlerinde de ciddi bir fark olduğunu gösteriyor.
Makyaj sanatçısı Kate Kanev, Rusların Türkiye’ye getirirken en çok tercih ettiği ürünler hakkında bilgi verdi. Kanev, Rusya’da et ürünlerinin Türkiye’ye göre daha ucuz olduğunu belirterek, “İmkanı olan herkes daha uygun fiyata kurutulmuş et, sucuk, salam ve sosis alıyor. Türkiye’de süt ürünlerinin çeşidi az. Tatlı veya tuzlu farklı sütlerden üretilen ve tek kullanımlık çikolata bar şeklinde olan ‘sirochki’ ürünleri Rusların en çok getirdiği ürünler arasında yer alıyor. Ayrıca şekerleme çeşitleri çok fazla ve çoğu çikolatalı, cevizli, fındıklı ve kremalı. Bunlar da Rusya’dan daha uygun fiyata geliyor” dedi.
Kate Kanev, ambargolara rağmen kozmetik ürünleri, saç maşaları, fön makineleri ve akıllı ev sistemleri gibi pek çok ürünün de Rusya’da daha uygun fiyatlarla satın alınabildiğini vurguluyor. Bu durum, özellikle kişisel bakım ve teknoloji alışverişinde Rusya’yı cazip hale getiriyor.
Bir diğer Rusya vatandaşı Güzel Keler ise Türkiye’deki fiyat artışlarının turistik alışverişi ciddi şekilde etkilediğini ifade ediyor. Keler, “Türkiye’de alışveriş yapmak eskiden çok hesaplıydı. Son zamanlarda fiyatlar çok yükseldi, artık Rus turistler eskisi gibi alışveriş yapmıyor. Fiyatları kıyaslayınca Rusya’da daha uygun alışveriş yapabiliyorlar. Ruslar tekstilde kendi markalarını yarattı, stil ve kalite açısından da daha avantajlılar. Çevremde Türkiye’den alışveriş yapan neredeyse kimse kalmadı” sözleriyle değişimi özetliyor.
Turizm sektöründe de bu dönüşüm dikkatle izleniyor. Alışveriş turizminin zayıflaması, özellikle hediyelik eşya, tekstil ve yerel ürün satan işletmeler için yeni stratejiler geliştirilmesini zorunlu kılıyor. Uzmanlara göre fiyat dengesinin yeniden oluşması, turistlerin Türkiye’deki harcama alışkanlıklarını yeniden şekillendirebilir.
Özetle, artan maliyetler ve döviz etkisiyle Türkiye’de fiyatların yükselmesi, Rus turistlerin alışveriş rotasını tersine çevirmiş durumda. Bugün artık bavullar Türkiye’den değil, Rusya’dan dolu geliyor.
Fotograf: ANATOLY Foto / Shutterstock.com