Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ahalkalaki-Kars demiryolu hattının Ermenistan’ın ihracat ve ithalat taşımacılığına açıldığını resmen duyurdu. Otuz üç yıllık aradan sonra hayata geçen bu adım, Güney Kafkasya’da bölgesel lojistik ve ticaretin yanı sıra turizm açısından da yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
33 Yıllık Kesinti Sona Erdi
Türkiye ile Ermenistan arasındaki demiryolu bağlantısı, 1993 yılında Birinci Dağlık Karabağ Savaşı’nın yarattığı jeopolitik gerilimin bir sonucu olarak kesilmişti. Aradan geçen üç on yılı aşkın sürenin ardından, Gürcistan topraklarındaki Ahalkalaki istasyonu üzerinden Türkiye’nin Kars iline uzanan hat ticari taşımacılığa yeniden açıldı. Paşinyan, duyurusunu sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuyla paylaşarak Türkiye ve Gürcistan’daki muhataplarına yapıcı iş birliği için teşekkür etti.
Avrupa’ya Kapı Aralandı
Ahalkalaki-Kars hattının devreye girmesi, Ermenistan için yalnızca ikili bir ticaret kanalının ötesinde anlam taşıyor. Paşinyan, bu güzergahın Ermenistan’a Avrupa Birliği’ne uzanan ilk doğrudan demiryolu bağlantısını sağladığını vurguladı. Ülkenin bugün itibarıyla Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden Rusya’ya, oradan da Kazakistan güzergahıyla Çin’e demiryolu bağlantısı bulunduğunu hatırlatan Paşinyan, bu gelişmeyle birlikte Ermenistan’ın hem doğu-batı hem de kuzey-güney ticaret koridorlarına dahil olmaya başladığının altını çizdi.
Bu Gelişme Turizmi Nasıl Etkiler?
Ahalkalaki-Kars hattı şu aşamada yük ve ticaret taşımacılığına açık olsa da, Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecinin hız kazanması turizm beklentilerini de beraberinde getiriyor. Yakın dönemde müzakere masasına taşınan Kars-Gümrü doğrudan hattının faaliyete girmesi halinde, Türk turistlerin Ermenistan’ın başkenti Erivan’a ve tarihi Ani harabeleri gibi önemli destinasyonlara trenle ulaşması mümkün hale gelecek. Öte yandan Ermeni ziyaretçiler için de Kars, Doğu Anadolu ve oradan Türkiye’nin geri kalanına uzanan bir turizm güzergahı oluşacak. Uzun yıllardır kapalı olan Alican/Margara kara sınır kapısının açılması ise bu turizm potansiyelini daha da güçlendirecek bir adım olarak bekleniyor.
Normalleşme Sürecinin Somut Çıktısı
Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, Mayıs ayının başında Türkiye ile Ermenistan arasındaki doğrudan ticaret için 2022’den bu yana sürdürülen bürokratik hazırlıkların tamamlandığını açıklamıştı. Yeni düzenlemeyle Türkiye üzerinden üçüncü bir ülke aracılığıyla Ermenistan’a taşınan malların nihai varış ve çıkış noktalarının resmi kayıtlarda “Ermenistan/Türkiye” olarak gösterilebilmesinin önü açıldı. Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci Özel Temsilcisi Serdar Kılıç da bu adımı doğrudan ticarette atılmış önemli bir ileri adım olarak nitelendirdi.
Kars-Gümrü Hattı Gündemde
Ahalkalaki-Kars güzergahının yanı sıra, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme müzakerelerinin gündeminde doğrudan sınır hattı olan Kars-Gümrü demiryolu da yer alıyor. Nisan 2026’da Kars’ta toplanan Türkiye-Ermenistan Ortak Çalışma Grubu, bu hattın rehabilitasyonu ve yeniden işletmeye açılması için gerekli teknik ve idari adımları masaya yatırdı. Paşinyan, Kars-Gümrü hattının yakın dönemde faaliyete geçmesinin beklendiğini ve bunu Azerbaycan ulaşım bağlantıları ile Nahçıvan koridorunun izleyeceğini açıkladı.
Sınır Kapısı Sorusu Yanıtsız
Tüm bu olumlu gelişmelere karşın, 1993’ten bu yana kapalı tutulan Alican/Margara kara sınır kapısının açılma takvimi henüz netlik kazanmadı. Azerbaycan’ın Ankara Büyükelçisi, kapının açılışının Ermenistan’daki seçim süreci ve ardından gerçekleşecek anayasa değişikliğine bağlı olduğunu belirtti. Ermenistan’da genel seçimlerin 7 Haziran 2026’da yapılması öngörülüyor.
Uzmanlar, bölgesel lojistik açısından yaşanan bu dönüşümün Kafkasya hattında taşımacılık kapasitesini artıracağını, yeni ticaret fırsatları yaratacağını ve orta vadede turizm akışlarını da olumlu yönde etkileyeceğini öngörüyor.