Gaziantep, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ne bağlı Sıfır Atık Danışma Kurulu tarafından yürütülen “Sıfır Atığa Doğru 20 Şehir” girişimi kapsamında seçilen şehirler arasına girdi. Şehir, güçlü atık yönetimi altyapısı, sürdürülebilirlik odaklı yatırımları ve toplum temelli uygulamalarıyla Türkiye’den listeye giren tek şehir oldu. Küresel ölçekte yürütülen program, şehirlerin çevresel performansını ve döngüsel ekonomi uygulamalarını değerlendiriyor.
Gaziantep, uzun vadeli çevre politikaları ve sıfır atık vizyonuna uyumlu projeleriyle öne çıktı. Program kapsamında seçilen şehirler, sürdürülebilir atık yönetimi ve çevresel iyileştirme alanlarında örnek uygulamalar geliştiren kentler arasından belirlendi. Gaziantep’in listeye girmesi, şehrin bu alandaki çalışmalarının uluslararası düzeyde tanındığını gösterdi.
Gaziantep dünya şehirleriyle aynı listede
Gaziantep ile birlikte listede yer alan şehirler arasında Akra, Bolonya, Şefşauen, Florianópolis, Hangzhou, Iloilo, San Francisco ve Yokohama gibi çevresel dönüşüm projeleriyle öne çıkan kentler bulunuyor. Bu şehirler, sürdürülebilirlik ve atık yönetimi alanında farklı modeller geliştirerek küresel ölçekte örnek oluşturuyor.
Gaziantep’in listeye dahil edilmesi, şehir yönetiminin çevre politikaları ve uygulamalarının uluslararası standartlara ulaştığını ortaya koydu. Kent, özellikle altyapı yatırımları ve yerel katılım mekanizmalarıyla dikkat çekti.
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Gaziantep olarak uzun yıllardır çevreyi koruma, atık azaltma ve sürdürülebilir bir geleceği inşa etme konusunda kararlılıkla çalışıyoruz. Sayın Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, bizlere güçlü bir yol haritası sundu. Birleşmiş Milletler tarafından dünyanın örnek şehirleri arasında gösterilmek bizim için büyük bir gurur. Bu başarı tüm Gazianteplilerin; çünkü sıfır atık ancak toplumun her kesiminin katılımıyla mümkün.” dedi Fatma Şahin, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı.
Atık yönetimi ve enerji üretimi projeleri öne çıktı
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin çevre politikalarının merkezinde atıkların geri kazanımı ve enerji üretimi yer alıyor. Bu kapsamda Oğuzeli ilçesinde kurulan biyogaz enerji santrali, hayvansal ve tarımsal atıkları işleyerek hem enerji hem de organik gübre üretiyor.
Santralde atıklar anaerobik ortamda işlenerek biyogaz elde ediliyor. Elde edilen enerji elektrik üretiminde kullanılırken, süreç sonunda ortaya çıkan materyal tarımda değerlendirilen organik gübreye dönüştürülüyor. Bu model, sera gazı emisyonlarını azaltırken toprak verimliliğini artırıyor ve su kaynaklarının korunmasına katkı sağlıyor.
2018 yılından bu yana tesis 20.225 MW elektrik üretimi sağladı, 1.133 ton karbon salımını engelledi ve 50.000 ton katı atığın bertaraf edilmesine katkı sundu. Günlük yaklaşık 300 ton atık işlenirken yıllık 7 GWh elektrik üretimi gerçekleştiriliyor.
Santral, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik alanlarında çeşitli ödüller aldı. ICCI 2015 Enerji Verimliliği Ödülü, 2017 Sürdürülebilirlik İş Ödülleri, 2018 Düşük Karbon Kahramanı Ödülü ve 2023 İlham Veren Kamu Yönetimi Projesi Ödülü bu kapsamda öne çıktı.
Şehirde ulaşım alanında da çevreci uygulamalar devreye alındı. Belediye, toplu taşımada 20 elektrikli otobüsü hizmete sunmayı planlıyor. Mevcut durumda 355 belediye otobüsünün 145’i sıkıştırılmış doğalgazla çalışıyor.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, hidrojen yakıtlı otobüslerin kullanımı için teknik çalışmalarını tamamladı. Bu araçların devreye alınmasıyla birlikte şehir içi ulaşımda emisyonların daha da azaltılması hedefleniyor.
Belediye, Paris İklim Anlaşması ve Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı doğrultusunda enerji kullanımını dönüştürmeyi ve yenilenebilir kaynakların payını artırmayı planlıyor. Bu çalışmalar, şehirde çevresel sürdürülebilirliği güçlendirmeyi amaçlıyor.